Choć kojarzona była przede wszystkim z takimi przebojami jak „Jolene”, „9 to 5” czy „I Will Always Love You”, jej dorobek był znacznie większy.
Dolly Parton urodziła się 19 stycznia 1946 roku w Locust Ridge w stanie Tennessee. W 2026 roku obchodziła 80. urodziny. Pochodziła z bardzo biednej, wielodzietnej rodziny – była czwartym z dwanaściorga dzieci. Dorastała u podnóża Great Smoky Mountains, a muzyka była obecna w jej domu od najmłodszych lat.
Dolly Parton - kariera muzyczna
Dolly Parton zaczęła występować publicznie już jako dziecko. Jako nastolatka pojawiała się w lokalnych programach radiowych i telewizyjnych, a w wieku 13 lat wystąpiła po raz pierwszy w słynnym Grand Ole Opry w Nashville. W początkach kariery pomagał jej między innymi wujek Bill Owens.
W 1967 roku Dolly Parton dołączyła do programu „The Porter Wagoner Show”. Współpraca z Porterem Wagonerem pomogła jej zdobyć dużą popularność i rozwinąć karierę. Wkrótce zaczęła odnosić sukcesy również jako autorka piosenek.
Do najbardziej znanych utworów Dolly Parton należały:
- „Jolene”,
- „I Will Always Love You”,
- „9 to 5”,
- „Coat of Many Colors”,
- „Here You Come Again”,
- „Islands in the Stream”, nagrana wspólnie z Kennym Rogersem.
Szczególne miejsce w historii muzyki zajmowały „Jolene” i „I Will Always Love You”. Oba utwory zostały wprowadzone do Grammy Hall of Fame. „I Will Always Love You” stała się później wielkim światowym przebojem w wykonaniu Whitney Houston.
Dolly Parton była również jedną z najbardziej utytułowanych artystek muzyki country. Zdobyła 10 nagród Grammy i otrzymała dziesiątki nominacji. W 2011 roku została uhonorowana Grammy Lifetime Achievement Award za całokształt twórczości.
Dolly Parton - aktorka
Dolly Parton z powodzeniem rozwijała również karierę aktorską. Jedną z jej najbardziej znanych ról była postać Doralee Rhodes w komedii „9 to 5” z 1980 roku. Parton napisała również tytułową piosenkę do filmu, która stała się jednym z jej największych przebojów i zdobyła dwie nagrody Grammy.
Wystąpiła także w takich filmach jak „Najlepszy mały burdelik w Teksasie”, „Stalowe magnolie” czy „Rhinestone”. Dzięki tym rolom stała się gwiazdą nie tylko muzyki country, ale również amerykańskiego kina.
Dolly Parton - działalność charytatywna
Dolly Parton przez wiele lat angażowała się w działalność charytatywną. Jednym z jej najważniejszych przedsięwzięć była założona w 1995 roku Imagination Library.
Program polegał na bezpłatnym wysyłaniu książek dzieciom od urodzenia do piątego roku życia. Z czasem inicjatywa objęła wiele regionów Stanów Zjednoczonych oraz inne kraje.
Artystka wspierała również inne inicjatywy związane z edukacją, zdrowiem dzieci i pomocą potrzebującym.
Dolly Parton - nagrody i wyróżnienia
Dolly Parton otrzymała wiele najważniejszych wyróżnień w amerykańskiej kulturze. W 2004 roku Biblioteka Kongresu przyznała jej wyróżnienie Living Legend, a w 2005 roku została odznaczona National Medal of Arts – najwyższym wyróżnieniem przyznawanym przez amerykańskie National Endowment for the Arts.
W 2006 roku otrzymała Kennedy Center Honors, a w 2011 roku Grammy Lifetime Achievement Award. Jej twórczość została doceniona również poza światem muzyki – otrzymała nominacje do nagród Emmy, Grammy, Oscara i Tony.
Dolly Parton - życie prywatne, rodzina, mąż
Dolly Parton od 1966 roku była żoną Carla Deana. Para poznała się w Nashville, kiedy Dolly miała 18 lat. Pobrali się 30 maja 1966 roku w Ringgold w stanie Georgia podczas kameralnej ceremonii.
Carl Dean przez większość życia pozostawał poza światem show-biznesu i bardzo rzadko pojawiał się publicznie u boku żony. Ich małżeństwo trwało niemal 60 lat, aż do śmierci Deana w marcu 2025 roku.
Dolly Parton i Carl Dean nie mieli własnych dzieci. Artystka wielokrotnie podkreślała jednak znaczenie rodziny, a jej działalność na rzecz dzieci i edukacji stała się jednym z najważniejszych elementów jej pozamuzycznej działalności.
Dolly Parton - ikona muzyki country
Dolly Parton należała do grona artystów, których rozpoznawały kolejne pokolenia. Zaczynała jako biedna dziewczynka z Tennessee, która marzyła o karierze muzycznej, a z czasem stała się światowej sławy piosenkarką, autorką przebojów, aktorką, przedsiębiorczynią i filantropką.
Jej kariera trwała ponad sześć dekad. Do końca życia pozostawała jedną z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych postaci amerykańskiej kultury. Jej twórczość obejmowała muzykę, film, telewizję, działalność biznesową i przedsięwzięcia charytatywne.
Dolly Parton była przykładem artystki, która potrafiła wyjść poza ramy jednego gatunku muzycznego. Jej piosenki, filmy, charakterystyczny styl i działalność charytatywna sprawiły, że stała się jedną z najbardziej lubianych i wpływowych postaci amerykańskiej kultury. Jej dorobek pozostał ważną częścią historii muzyki country i kultury popularnej.
zdjęcie: By RCA Records - eBayfrontback, Public Domain, Link